Prezident İlham Əliyevin İtaliya Respublikası Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloninin 2026-cı il mayın 4-də Azərbaycana səfəri zamanı verdiyi bəyanat, Azərbaycan–İtaliya münasibətlərinin strateji mahiyyətini bir daha açıq şəkildə nümayiş etdirdi. Bu səfər yalnız diplomatik protokol çərçivəsində baş tutan bir görüş deyil, həm də iki ölkə arasında formalaşmış dərin siyasi, iqtisadi və enerji əməkdaşlığının yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu təsdiqləyən mühüm hadisə kimi qiymətləndirilə bilər.
Azərbaycan ilə İtaliya arasında münasibətlər uzun illərdir ki, qarşılıqlı etimada və strateji tərəfdaşlığa əsaslanır. Xüsusilə 2014-cü və 2020-ci illərdə imzalanmış strateji tərəfdaşlığa dair bəyannamələr bu münasibətlərin hüquqi-siyasi təməlini formalaşdırmışdır. Bu sənədlər təkcə niyyət bəyanatı kimi qalmamış, eyni zamanda konkret layihələr və təşəbbüslər vasitəsilə real həyatda öz əksini tapmışdır. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, bu sənədlərdə təsbit edilmiş müddəaların bu gün praktik müstəvidə həyata keçirilməsi Azərbaycan–İtaliya əlaqələrinin səmərəliliyinin bariz göstəricisidir.
İtaliya Azərbaycanın Avropa məkanında əsas tərəfdaşlarından biridir. Xüsusilə enerji sahəsində əməkdaşlıq bu münasibətlərin əsas sütununu təşkil edir. Azərbaycan qazının Avropaya nəqli, xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi çərçivəsində İtaliyanın oynadığı rol strateji əhəmiyyət kəsb edir. Bu əməkdaşlıq həm Azərbaycanın enerji ixracının şaxələndirilməsinə, həm də Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasına mühüm töhfə verir. Bu kontekstdə İtaliya Azərbaycanın etibarlı tərəfdaşı kimi çıxış edir və tərəflər arasında qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq modeli formalaşmışdır.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi vurğulanan məqamlardan biri də İtaliya Baş nazirinin regiona səfərinin ardıcıllığı ilə bağlıdır. Ciorcia Meloninin əvvəlcə Ermənistana, daha sonra isə Azərbaycana səfər etməsi və proqramını məhz Azərbaycanda davam etdirməsi rəmzi və siyasi baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu addım Azərbaycanın regional çəkisinin və beynəlxalq münasibətlər sistemində tutduğu mövqenin göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. Eyni zamanda, bu, İtaliya tərəfinin Azərbaycana göstərdiyi hörmətin və xüsusi münasibətin ifadəsi kimi dəyərləndirilir.
Azərbaycan regionda sülhün və sabitliyin təmin olunmasına yönəlmiş siyasət yürüdür. Bu baxımdan, Avropa ölkələri ilə, o cümlədən İtaliya ilə əməkdaşlıq yalnız iqtisadi və enerji sahələrini deyil, həm də siyasi dialoqu və təhlükəsizlik məsələlərini əhatə edir. İtaliyanın regiondakı proseslərə marağı və aktiv iştirakı, xüsusilə post-münaqişə dövründə Azərbaycanın həyata keçirdiyi bərpa və quruculuq işlərinə dəstək verməsi əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müəyyən edir.
Bununla yanaşı, Azərbaycan–İtaliya münasibətləri humanitar və mədəni sahələrdə də inkişaf etməkdədir. Təhsil, mədəniyyət, turizm və digər sahələrdə həyata keçirilən birgə layihələr xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın və dostluğun möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bu isə öz növbəsində siyasi və iqtisadi əməkdaşlığın daha dayanıqlı əsaslar üzərində qurulmasına şərait yaradır.
Səfərin nəticələri göstərir ki, Azərbaycan ilə İtaliya arasında münasibətlər yalnız mövcud səviyyədə saxlanılmır, eyni zamanda davamlı şəkildə inkişaf etdirilir və yeni məzmunla zənginləşdirilir. Bu isə hər iki ölkənin milli maraqlarına uyğun olmaqla yanaşı, daha geniş regional və beynəlxalq əməkdaşlıq üçün də əlverişli zəmin yaradır.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin və Baş nazir Ciorcia Meloninin görüşü və verilən bəyanatlar Azərbaycan–İtaliya strateji tərəfdaşlığının möhkəm təməllər üzərində qurulduğunu və gələcəkdə daha da inkişaf edəcəyini göstərir. Bu münasibətlər qarşılıqlı hörmət, etimad və ortaq maraqlar əsasında inkişaf edərək həm regionda, həm də daha geniş coğrafiyada sabitliyə və əməkdaşlığa töhfə verməkdə davam edəcəkdir.
İslam Bafadarov,
Yeni Azərbaycan Partiyasının məsləhətçisi
