2026-cı il iyulun 31-də Azərbaycan RespublikasınınPrezidenti İlham Əliyevin Qırğızıstan Respublikasına həyatakeçirdiyi dövlət səfəri Azərbaycan–Qırğızıstanmünasibətlərinin tarixində mühüm siyasi hadisə kimi yadda qaldı. Səfər çərçivəsində Qırğız Respublikasının PrezidentiSadır Japarov ilə keçirilən təkbətək və geniş tərkibdəgörüşlər, imzalanan əməkdaşlıq sənədləri, eləcə də dövlətbaşçılarının mətbuata verdikləri bəyanatlar iki qardaş ölkəarasında strateji tərəfdaşlığın yeni məzmun və keyfiyyətmərhələsinə yüksəldiyini nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanat yalnız ikitərəflimünasibətlərin cari vəziyyətini deyil, həm də gələcək inkişafistiqamətlərini, regional əməkdaşlıq perspektivlərini və Türk dünyasının inteqrasiyası ilə bağlı Azərbaycanın stratejibaxışını əks etdirən mühüm siyasi sənəd xarakteri daşıdı.
Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, Azərbaycanilə Qırğızıstan arasında münasibətlər tarixi dostluq, qarşılıqlıhörmət, etimad və ortaq milli-mənəvi dəyərlər üzərindəformalaşıb. Hər iki xalqı bir-birinə bağlayan ortaq tarix, dil, mədəniyyət və mənəvi dəyərlər dövlətlərarası münasibətlərində möhkəm təməlini təşkil edir. Son illərdə yüksək səviyyəliqarşılıqlı səfərlərin intensivləşməsi, müxtəlif sahələr üzrəəməkdaşlıq mexanizmlərinin genişlənməsi və siyasi dialoqundavamlı xarakter alması Azərbaycan–Qırğızıstan əlaqələrinindinamik inkişafını təmin edən əsas amillərdən biridir.
Dövlət başçısı qeyd etdi ki, Azərbaycan və Qırğızıstanarasında münasibətlər bu gün artıq klassik diplomatikəlaqələr çərçivəsini aşaraq strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinəyüksəlib. Bu əməkdaşlıq modeli qarşılıqlı etimad, bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq və ortaq maraqlara əsaslanır. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında səsləndirilən fikirlərgöstərdi ki, hər iki ölkə regional və beynəlxalq məsələlərdəbir-birinin mövqeyini dəstəkləyir, beynəlxalq hüququnfundamental prinsiplərinə sadiq qalır və suverenlik, ərazibütövlüyü, dövlətlərin daxili işlərinə qarışmamaq kimiprinsipləri xarici siyasətlərinin əsas prioritetləri hesab edir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında iqtisadi əməkdaşlığıngenişləndirilməsinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğuladı. Bildirildi ki, qarşılıqlı ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi, sənayekooperasiyasının genişləndirilməsi, kənd təsərrüfatı, energetika, rəqəmsal texnologiyalar və logistika sahələrindəəməkdaşlığın dərinləşdirilməsi hər iki ölkənin iqtisadiinkişafına mühüm töhfə verəcəkdir. Azərbaycanın əlverişlicoğrafi mövqeyi, müasir nəqliyyat infrastrukturu vəQırğızıstanın Mərkəzi Asiyada artan iqtisadi potensialı yeni iqtisadi əməkdaşlıq imkanları yaradır.
Bəyanatda Orta Dəhliz layihəsinin strateji əhəmiyyətinəxüsusi diqqət yetirildi. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Avropa ilə Asiyanı birləşdirən bu beynəlxalq nəqliyyatmarşrutu qlobal ticarətin təhlükəsiz və səmərəli həyatakeçirilməsində mühüm rol oynayır. Azərbaycanın son illərdədəmir yolu, avtomobil yolları, dəniz limanları və logistikainfrastrukturuna qoyduğu böyük investisiyalar Orta Dəhlizinrəqabət qabiliyyətini artırmışdır. Qırğızıstanın da bumarşrutda fəal iştirak etməsi bütövlükdə region ölkələrininiqtisadi inkişafına və tranzit imkanlarının genişlənməsinəmühüm töhfə verəcəkdir.
Prezident İlham Əliyev Türk Dövlətləri Təşkilatınınfəaliyyətinə də geniş yer ayıraraq bildirdi ki, Azərbaycan Türk dünyasının həmrəyliyinin möhkəmləndirilməsini xaricisiyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri hesab edir. Onunsözlərinə görə, Türk Dövlətləri Təşkilatı yalnız ortaq tarix vəmədəniyyət platforması deyil, eyni zamanda siyasi dialoqun, iqtisadi əməkdaşlığın, təhlükəsizlik məsələlərinin vəhumanitar əlaqələrin inkişaf etdirildiyi mühüm beynəlxalqtəsisatdır. Azərbaycan və Qırğızıstan bu təşkilat çərçivəsindəfəal əməkdaşlıq edərək türk dövlətlərinin beynəlxalqnüfuzunun daha da gücləndirilməsi istiqamətində birgəfəaliyyət göstərirlər.
Dövlət başçısı humanitar əməkdaşlığın əhəmiyyətini dəxüsusi vurğuladı. Təhsil, elm, mədəniyyət, gənclər və idmansahələrində əlaqələrin genişləndirilməsi xalqlar arasındaqarşılıqlı etimadın və dostluğun möhkəmlənməsinə xidmətedir. Universitetlər arasında əməkdaşlıq proqramlarınınhəyata keçirilməsi, tələbə mübadiləsinin artırılması, ortaqmədəni layihələrin təşkili və elmi tədqiqatların dəstəklənməsigələcək nəsillərin inteqrasiyası baxımından mühüməhəmiyyət daşıyır.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında beynəlxalqtəşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstək məsələsi də ön plana çəkildi. Qeyd olundu ki, Azərbaycan və Qırğızıstan BMT, Türk Dövlətləri Təşkilatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, AsiyadaQarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə vədigər beynəlxalq platformalarda bir-birinin haqlı mövqeyiniardıcıl şəkildə dəstəkləyirlər. Bu qarşılıqlı siyasi həmrəylikdövlətlər arasında yüksək etimadın göstəricisidir vəbeynəlxalq münasibətlər sistemində ədalətli yanaşmanıntəşviqinə xidmət edir.
Çıxış zamanı Prezident İlham Əliyev Azərbaycanınregionda sülhün, sabitliyin və əməkdaşlığınmöhkəmləndirilməsi istiqamətində ardıcıl siyasət həyatakeçirdiyini diqqətə çatdırdı. O bildirdi ki, iqtisadi inkişaf, qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq və regional inteqrasiyauzunmüddətli sabitliyin əsas təminatıdır. Bu baxımdanQırğızıstan ilə həyata keçirilən birgə layihələr təkcə ikitərəflimünasibətlərə deyil, bütövlükdə Türk dünyasının iqtisadi vəsiyasi potensialının güclənməsinə xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanatdaxüsusi diqqət çəkən məqamlardan biri də gələcəyəhesablanmış əməkdaşlıq strategiyasınınmüəyyənləşdirilməsi oldu. Dövlət başçısı vurğuladı ki, qarşıdakı dövrdə investisiya fondlarının fəaliyyətiningenişləndirilməsi, sənaye müəssisələrinin yaradılması, nəqliyyat-logistika imkanlarının artırılması, yaşıl enerji, rəqəmsal transformasiya və innovasiya sahələrində birgəlayihələrin həyata keçirilməsi prioritet istiqamətlərdənolacaqdır. Bu istiqamətdə atılacaq addımlar hər iki ölkəniniqtisadiyyatının şaxələndirilməsinə və regional rəqabətqabiliyyətinin yüksəlməsinə mühüm töhfə verəcəkdir.
Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri zamanımətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan xarici siyasətininardıcıllığını, etibarlılığını və strateji baxışını bir daha nümayişetdirdi. Bu bəyanat göstərdi ki, Azərbaycan Türk dünyasındahəmrəyliyin möhkəmləndirilməsi, regional əməkdaşlığıngenişləndirilməsi və qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlığın inkişafetdirilməsi istiqamətində təşəbbüskar və etibarlı dövlət kimiçıxış edir. Qırğızıstan ilə formalaşan yüksək səviyyəli siyasidialoq və strateji tərəfdaşlıq münasibətləri gələcək illərdədaha da möhkəmlənərək yeni iqtisadi, siyasi və humanitarlayihələrin həyata keçirilməsinə geniş imkanlar yaradacaqdır.
Bütövlükdə, Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı il tarixli bəyanatı Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərininbugünkü səviyyəsini əks etdirməklə yanaşı, Türk dünyasınıngələcək inkişaf konsepsiyasına dair mühüm siyasi mesajlarverdi. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər bir daha təsdiqetdi ki, ortaq tarix, ortaq dəyərlər və qarşılıqlı etimadüzərində qurulan Azərbaycan–Qırğızıstan tərəfdaşlığıbundan sonra da regional sabitliyə, iqtisadi inteqrasiyaya vəTürk dünyasının beynəlxalq nüfuzunun daha da artmasınamühüm töhfələr verəcəkdir.
Çinarə Nəbiyeva ,
YAP Yasamal rayon “Moskva pr. 67” ünvanı (ADSEA) üzrə ərazi partiya təşkilatının fəal üzvü
