Müasir iqtisadi münasibətlərdə nəqliyyat dəhlizlərinin səmərəliliyi rəqəmsal infrastrukturun inkişafı ilə sıx bağlıdır. Yüklərin fiziki hərəkəti ilə yanaşı, məlumatların təhlükəsiz ötürülməsi, elektron sənədləşmə və rəqəmsal xidmətlər beynəlxalq ticarətin təşkilində mühüm rol oynayır. Prezident İlham Əliyevin Türkmənbaşı görüşündə “Rəqəmsal İpək Yolu” layihəsinə və Xəzər dənizinin dibi ilə fiber-optik xətlərin inkişafına toxunması Azərbaycanla Mərkəzi Asiya arasında əməkdaşlığın texnoloji istiqamətini ön plana çıxarır.
Rəqəmsal bağlantılar region ölkələrinin iqtisadi inteqrasiyasına müxtəlif istiqamətlərdə təsir göstərə bilər. Etibarlı kommunikasiya infrastrukturu məlumat mübadiləsinin sürətini və keyfiyyətini yüksəldir. Bu, gömrük prosedurlarının elektronlaşdırılması, yükdaşımaların izlənməsi və logistika əməliyyatlarının koordinasiyası üçün əhəmiyyətlidir. Fiber-optik xətlər rəqəmsal xidmətlərin və məlumat əsaslı iqtisadi fəaliyyətin inkişafı üçün texniki baza yaradır.
Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə rəqəmsal əməkdaşlığının iqtisadi səmərəsi infrastrukturun mövcudluğu ilə yanaşı, onun necə idarə edilməsindən də asılıdır. Məlumat təhlükəsizliyi, texniki standartların uyğunlaşdırılması, şəbəkələrin dayanıldığı və xidmətlərin əlçatanlığı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət qurumları ilə özəl sektor arasında əməkdaşlıq rəqəmsal layihələrin praktiki istifadəsini genişləndirə bilər.
Rəqəmsal bağlantıların inkişafı Orta Dəhlizin rəqabət qabiliyyətinə də təsir göstərə bilər. Elektron sənədlərin qarşılıqlı tanınması, məlumatların operativ ötürülməsi və logistika sistemlərinin inteqrasiyası sərhədlərdə vaxt itkisinin azaldılmasına kömək edə bilər. Bunun üçün regional tərəfdaşlar arasında prosedurların uyğunlaşdırılması və rəqəmsal xidmətlərin qarşılıqlı işləkliyinin təmin edilməsi vacibdir.
Prezident İlham Əliyevin Türkmənbaşı görüşündə rəqəmsal infrastruktur məsələsini regional əməkdaşlıq gündəliyinə daxil etməsi Azərbaycanla Mərkəzi Asiya arasında əlaqələrin gələcəyə yönəlmiş istiqamətlərini göstərir. Xəzər hövzəsində fiziki və rəqəmsal bağlantıların paralel inkişafı nəqliyyat, ticarət və xidmət sahələrində yeni imkanlar yarada bilər. Bu imkanların reallaşması texniki, maliyyə və institusional məsələlərin uzlaşdırılmasını tələb edir.
Günel Kərimova,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
