Azərbaycan ilə Kamboca arasında münasibətlərin müzakirəsi zamanı mina problemi və onun insan həyatı üçün yaratdığı təhlükələrin gündəmə gətirilməsi humanitar təhlükəsizliyin beynəlxalq əməkdaşlıqda əhəmiyyətini göstərir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında işğaldan azad edilmiş ərazilərdə minaların yaratdığı nəticələrə diqqət çəkilməsi bu məsələnin Azərbaycanın bərpa və inkişaf gündəliyində mühüm yer tutduğunu nümayiş etdirir. Mina təhlükəsi yalnız ərazilərin istifadəsini məhdudlaşdırmır, həm də insanların təhlükəsizliyinə, sosial-iqtisadi həyata və infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsinə birbaşa təsir göstərir.
Azərbaycanın təqdim etdiyi məlumatlara görə, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə minalar nəticəsində 400-dən çox insan həlak olub və ya xəsarət alıb. Bu göstərici problemin uzunmüddətli humanitar nəticələrini aydın şəkildə ortaya qoyur. Mina və partlamamış hərbi sursatlar insanların gündəlik həyatına təhlükə yaratmaqla yanaşı, kənd təsərrüfatı torpaqlarının istifadəsini, tikinti işlərini və yaşayış məntəqələrinin bərpasını da çətinləşdirir. Buna görə də minatəmizləmə fəaliyyəti təhlükəsizliyin təmin edilməsi ilə yanaşı, dayanıqlı inkişafın zəruri şərtidir.
Kamboca ilə bu mövzuda təcrübə və yanaşmaların müzakirəsi humanitar əməkdaşlığın mümkün istiqamətlərini müəyyənləşdirmək baxımından əhəmiyyətlidir. Mina problemi müxtəlif ölkələrdə fərqli tarixi və siyasi şəraitdə meydana çıxsa da, onun nəticələri çox vaxt oxşardır: mülki əhalinin təhlükəsizliyinə təhdid, iqtisadi fəallığın azalması və sosial bərpanın ləngiməsi. Beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi, maarifləndirmə və minatəmizləmə sahəsində əməkdaşlıq bu təhlükələrin azaldılmasına töhfə verə bilər.
Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq hüquqa, suverenliyə və ərazi bütövlüyünə əsaslanan sülh və təhlükəsizlik yanaşması bu məsələnin siyasi-hüquqi ölçüsünü də əhatə edir. Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad edilməsindən sonra bərpa prosesinə başlamış və “Böyük Qayıdış” proqramını həyata keçirməyə yönəlmişdir. Lakin ərazilərin təhlükəsiz istifadəsi üçün minaların təmizlənməsi, risklər barədə əhalinin məlumatlandırılması və müvafiq infrastrukturun qurulması vacib şərtlər olaraq qalır.
Beləliklə, mina probleminin Azərbaycan–Kamboca görüşündə müzakirə edilməsi ikitərəfli münasibətlərin yalnız iqtisadi və siyasi məsələlərlə məhdudlaşmadığını göstərir. Humanitar təhlükəsizlik, mülki əhalinin qorunması və münaqişədən zərər çəkmiş ərazilərin bərpası beynəlxalq əməkdaşlığın mühüm istiqamətləridir. Prezident İlham Əliyevin bu məsələyə diqqət yetirməsi Azərbaycanın təhlükəsizliyin təmin olunmasını, ərazilərin bərpasını və insanların öz doğma yurdlarında təhlükəsiz yaşamasını prioritet hesab etdiyini nümayiş etdirir.
Sülhanə Nəsibova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Bəkir Çobanzadə küçəsi, 345” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
