Mina təhlükəsi münaqişələrdən sonra insanların təhlükəsizliyinə, ərazilərin iqtisadi dövriyyəyə qaytarılmasına və sosial həyatın bərpasına uzun müddət təsir göstərən ciddi humanitar problemdir. Azərbaycan və Kambocanın bu məsələ ilə bağlı ortaq təcrübə və narahatlıqlarının mövcudluğu iki ölkə arasında əməkdaşlıq üçün əlavə zəmin yaradır. Prezident İlham Əliyevin Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet ilə görüşdə mina problemini gündəmə gətirməsi göstərir ki, Azərbaycan ikitərəfli münasibətlərdə yalnız siyasi və iqtisadi məsələlərə deyil, insan həyatının qorunması ilə birbaşa bağlı humanitar çağırışlara da diqqət yetirir.
Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində mina təhlükəsi insanların təhlükəsiz qayıdışına və bərpa prosesinə təsir edən əsas çətinliklərdəndir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, işğal dövründə ərazilərdə yerləşdirilmiş minalar nəticəsində yüzlərlə insan həlak olub və ya xəsarət alıb. Bu fakt problemin yalnız texniki təmizləmə işi olmadığını, həm də mülki əhalinin həyatına, ailələrin rifahına və iqtisadi inkişafın tempinə təsir edən genişmiqyaslı humanitar məsələ olduğunu göstərir. Təhlükəsizliyin təmin edilməsi yaşayış məntəqələrinin bərpası və insanların doğma torpaqlarına qayıdışı ilə bilavasitə bağlıdır.
Kambocanın da mina probleminin yaratdığı fəsadlarla üzləşmiş ölkə olması qarşılıqlı təcrübə mübadiləsini faydalı edə bilər. Belə əməkdaşlıq mina təhlükəsi barədə maarifləndirmə, mülki əhalinin risklərdən qorunması, zərərçəkənlərə dəstək və ərazilərin təhlükəsiz istifadəyə qaytarılması kimi mövzuları əhatə edə bilər. Eyni zamanda, texniki imkanların və beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi milli ehtiyaclara uyğun həllərin hazırlanmasına kömək edə bilər. Bu prosesdə hər iki ölkənin konkret təcrübəsi nəzərə alınmalı, əməkdaşlıq real imkanlara və qarşılıqlı razılaşdırılmış prioritetlərə əsaslanmalıdır.
Mina probleminin beynəlxalq gündəlikdə diqqətdə saxlanılması humanitar təhlükəsizliyin siyasi müzakirələrdən kənarda qalmamasına xidmət edir. Bu sahədə beynəlxalq təşkilatlar, ixtisaslaşmış qurumlar və tərəfdaş dövlətlər arasında əlaqələndirmənin gücləndirilməsi maliyyə, texniki bilik və maarifləndirmə imkanlarının genişlənməsinə şərait yarada bilər. Azərbaycan–Kamboca dialoqu belə mövzuların ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində müzakirəsinə və daha geniş beynəlxalq əməkdaşlıq gündəliyinə daxil edilməsinə imkan verir. İnsan həyatının qorunması və mülki əhalinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi bütün dövlətlərin ortaq məsuliyyətidir.
Beləliklə, mina təhlükəsinin aradan qaldırılması Azərbaycan və Kamboca arasında əməkdaşlığın humanitar ölçüsünü gücləndirə biləcək istiqamətlərdən biridir. Prezident İlham Əliyevin bu məsələyə diqqət ayırması Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa və təhlükəsiz qayıdış prosesinə verdiyi əhəmiyyəti əks etdirir. Təcrübə mübadiləsi, maarifləndirmə və beynəlxalq əməkdaşlıq vasitəsilə mina probleminin yaratdığı risklərin azaldılması insanların təhlükəsizliyinə və münaqişədən sonrakı dayanıqlı inkişafın təmin olunmasına töhfə verə bilər.
Sevinc Həmzəyeva,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Rizvan Teymurov küçəsi, 73” ərazi partiya təşkilatının sədri
