Beynəlxalq münasibətlərdə davamlı sülhün təmin olunması dövlətlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə hörmətlə sıx bağlıdır. Prezident İlham Əliyevin Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet ilə mətbuata bəyanatında bu məsələlərə diqqət yetirməsi Azərbaycanın xarici siyasətində hüquqi prinsiplərin əhəmiyyətini bir daha önə çıxarır. Ölkəmizin uzun illər davam etmiş münaqişədən sonra ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməsi regionda yeni siyasi reallıqların formalaşması ilə nəticələnib.
Azərbaycanın təcrübəsi göstərir ki, münaqişələrin nəticələri yalnız siyasi münasibətlərə təsir etmir, eyni zamanda insanların həyatına, infrastrukturun vəziyyətinə və iqtisadi inkişaf imkanlarına uzunmüddətli təsir göstərir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa və yenidənqurma işlərinin aparılması, yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması və insanların doğma torpaqlarına qayıdışı mürəkkəb, çoxşaxəli prosesdir. Bu prosesin uğuru təhlükəsizliyin təmin edilməsindən, infrastrukturun qurulmasından və sosial-iqtisadi şəraitin yaradılmasından asılıdır.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında “Böyük Qayıdış” proqramının qeyd edilməsi azad edilmiş ərazilərin gələcək inkişafının dövlət siyasətində mühüm yer tutduğunu göstərir. İnsanların doğma yurdlarına qayıtması üçün yaşayış evləri ilə yanaşı, məktəblər, tibb müəssisələri, yollar, kommunal xidmətlər və məşğulluq imkanları da yaradılmalıdır. Bu baxımdan, bərpa prosesi təkcə fiziki tikinti deyil, həm də sosial həyatın və iqtisadi fəaliyyətin yenidən canlandırılmasıdır.
Azərbaycanın beynəlxalq tərəfdaşlarla dialoqunda ərazi bütövlüyü və təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirə olunması ölkəmizin təcrübəsini beynəlxalq hüquq prinsipləri kontekstində təqdim etməsinə imkan verir. Kamboca ilə görüşdə mina probleminin gündəmə gətirilməsi də münaqişədən sonrakı təhlükəsizlik çağırışlarının beynəlxalq əhəmiyyətini göstərir. Humanitar təhlükələrin aradan qaldırılması və insanların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi dayanıqlı inkişaf üçün zəruri şərtlərdəndir.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq hüquq, suverenlik və ərazi bütövlüyü ilə bağlı mövqeyi Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas istiqamətlərindən birini ifadə edir. Münaqişədən sonrakı bərpa, təhlükəsizlik və “Böyük Qayıdış” prosesi bu prinsiplərin praktiki nəticələrini nümayiş etdirir. Gələcəkdə davamlı sülhün möhkəmləndirilməsi üçün hüquqi prinsiplərə hörmətlə yanaşı, regional əməkdaşlığın, humanitar təhlükəsizliyin və iqtisadi inkişafın da ardıcıl şəkildə dəstəklənməsi vacibdir.
Bahadur Məmmədov,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Heydər Əliyev prospekti, 92a” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
