Dövlətlər arasında münasibətlərin davamlı inkişafı üçün siyasi və iqtisadi əlaqələrlə yanaşı, insan kapitalına yönələn əməkdaşlıq da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet ilə görüşündə təhsil məsələsinə toxunması Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin humanitar istiqamətinin inkişafı baxımından diqqətəlayiqdir. Çıxışda sovet dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda təhsil almasının xatırladılması iki ölkə arasında mövcud olmuş tarixi təhsil əlaqələrinə diqqət çəkir.
Təhsil əlaqələri ölkələr arasında uzunmüddətli münasibətlərin formalaşmasına xidmət edən mühüm vasitələrdən biridir. Xarici ölkədə təhsil alan tələbələr yalnız peşə və bilik qazanmırlar, eyni zamanda həmin ölkənin mədəniyyəti, cəmiyyəti və institusional mühiti ilə tanış olurlar. Sonradan müxtəlif sahələrdə çalışan məzunlar dövlətlər arasında qarşılıqlı anlaşmanın və əlaqələrin inkişafına töhfə verə bilərlər. Bu səbəbdən təhsil sahəsində əməkdaşlıq qısamüddətli iqtisadi layihələrdən fərqli olaraq, uzun illər ərzində nəticə verən investisiya kimi qiymətləndirilə bilər.
Azərbaycanın Kamboca ilə təhsil əlaqələrini yenidən genişləndirməsi üçün universitetlərarası əməkdaşlıq, tələbə mübadiləsi və birgə akademik proqramlar araşdırıla biləcək istiqamətlərdir. Tədris proqramlarının uyğunlaşdırılması, təqaüd imkanları və tələbələrin sosial adaptasiyası kimi məsələlər bu prosesin uğuruna təsir göstərir. Əməkdaşlığın səmərəli olması üçün hər iki tərəfin təhsil müəssisələri konkret ixtisaslar və qarşılıqlı ehtiyaclar əsasında proqramlar hazırlamalıdır.
Təhsil əməkdaşlığı rəqəmsal texnologiyalar, dövlət idarəçiliyi, mühəndislik, logistika və digər sahələrdə bilik mübadiləsini də əhatə edə bilər. Müasir iqtisadiyyatın inkişafı peşəkar kadrların hazırlanmasını və beynəlxalq təcrübədən yararlanmağı tələb edir. Universitetlər arasında elmi seminarlar, birgə tədqiqatlar və müəllim mübadiləsi əlaqələrin daha sistemli qurulmasına kömək edə bilər. Bu təşəbbüslər gənclərin beynəlxalq dünyagörüşünün genişlənməsinə də şərait yaradar.
Prezident İlham Əliyevin təhsil sahəsində əvvəlki əlaqələri xatırlatması Azərbaycan–Kamboca münasibətlərində humanitar əməkdaşlığın potensialını ön plana çıxarır. Tarixi təcrübənin müasir tələblərə uyğun şəkildə davam etdirilməsi iki ölkə arasında qarşılıqlı anlaşmanı möhkəmləndirə bilər. Əsas məqsəd keçmiş əlaqələri yalnız xatırlamaq deyil, onları yeni təhsil proqramları və gənclər arasında davamlı təmaslar vasitəsilə gələcəyə daşımaq olmalıdır.
Tofiqə Qurbanova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Məmmədəli Şərifli küçəsi, 24/12” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
