Cəbrayılın azad edildiyi 04 oktyabr 2020-ci il Azərbaycandövlətçiliyinin müasir tarixində yalnız hərbi uğur kimi deyil, dövlət iradəsinin, milli həmrəyliyin və ərazi bütövlüyününbərpasına yönəlmiş ardıcıl siyasətin nəticəsi kimiqiymətləndirilən mühüm tarixi mərhələdir.Cəbrayılın taleyiəslində Azərbaycanın son onilliklərdə keçdiyi mürəkkəbsiyasi yolun mühüm hissəsini özündə əks etdirir. İşğal illəriyalnız torpaqların itirilməsi deyil, yüz minlərlə insanın doğmayurdlarından məhrum olması, tarixi və mədəni irsindağıdılması, regional təhlükəsizlik sisteminin pozulması vəbeynəlxalq hüququn prinsiplərinin uzun müddət təminolunmaması ilə müşayiət olunmuşdu. Buna görə dəCəbrayılın azadlığı konkret bir şəhərin taleyinin dəyişməsiilə məhdudlaşmırdı; bu, dövlətin ərazi bütövlüyüməsələsində siyasi iradənin nəticəyə çevrilməsi idi.
Vətən müharibəsinin ilk günlərindən Cəbrayılistiqamətində əldə olunan nəticələr göstərdi ki, Azərbaycanın qarşıya qoyduğu məqsəd yalnız hərbimövqelərin dəyişdirilməsi deyil, dövlət suverenliyinin tam bərpasıdır. Şəhərin azad edilməsi bu baxımdanmüharibənin gedişində mühüm siyasi və strateji əhəmiyyətdaşıyan hadisələrdən biri kimi tarixə düşdü.
Lakin hər bir Zəfərin əsl tarixi dəyəri onun yaratdığı yeni mərhələdə özünü göstərir. Torpağı azad etmək böyük tariximissiyadır, lakin həmin torpaqda davamlı həyat qurmaq, insanların təhlükəsiz və layiqli yaşayışını təmin etmək, iqtisadi potensialı hərəkətə gətirmək və əraziləri vahid dövlətməkanına inteqrasiya etmək daha uzunmüddətli dövlətçilikməsuliyyətidir.
Bu baxımdan Cəbrayılın bugünkü siması Zəfərin yalnızkeçmişə aid olmadığını göstərir. Burada aparılan quruculuqişləri hərbi qələbənin siyasi nəticələrinin sosial və iqtisadireallığa çevrilməsi prosesidir. Yeni yaşayış məhəllələri, yollar, sosial obyektlər, istehsal və infrastruktur layihələriyalnız tikinti layihələri deyil, dövlətin azad edilmiş ərazilərdədayanıqlı həyat yaratmaq siyasətinin elementləridir.
Cəbrayılın dirçəlişi eyni zamanda mühüm siyasi mesajdaşıyır: suverenliyin bərpası yalnız ərazi üzərində nəzarətintəmin edilməsi ilə tamamlanmır. Suverenlik həmin ərazidəqanunun, dövlət institutlarının, iqtisadi fəaliyyətin, sosialhəyatın və vətəndaşın gündəlik yaşayışının tam bərqərarolması ilə möhkəmlənir.
Bu mənada Cəbrayılın azadlığı ilə onun yenidənqurulması bir-birindən ayrı proseslər deyil. Birincisi dövlətinərazi bütövlüyünün bərpasını, ikincisi isə həmin suverenliyinreal və davamlı dövlət idarəçiliyinə çevrilməsini ifadə edir.
Tarix göstərir ki, dövlətlərin gücü yalnız hərbi imkanları iləölçülmür. Güclü dövlət milli məqsədləri müəyyənləşdirə, uzunmüddətli siyasət həyata keçirə, müxtəlif dövrlərinsınaqlarından keçə və əldə etdiyi nəticələri davamlı inkişafmodelinə çevirə bilən dövlətdir. Cəbrayılın keçdiyi yol bubaxımdan Azərbaycan dövlətçiliyinin mühümtəcrübələrindən biridir.
Cəbrayıl həm də milli yaddaş məsələsidir. Uzun illərdoğma yurd həsrəti ilə yaşayan insanların geri qayıdışıyalnız demoqrafik proses deyil. Bu, pozulmuş sosialəlaqələrin bərpası, ailə və nəsil yaddaşının öz tariximəkanına qayıtması, şəhərin və rayonun həyatının yenidənformalaşması deməkdir.
Bu gün qarşıda duran əsas məsələ Zəfərin nəticələriniqorumaqla yanaşı, onu davamlı inkişaf və dövlət quruculuğunəticələrinə çevirməkdir. Çünki tarixi qələbələr yalnızxatırlanmaq üçün deyil, gələcək üçün siyasi, sosial vəmənəvi kapitala çevrilmək üçün qazanılır.
Cəbrayılın timsalında bir həqiqət daha aydın görünür: torpağın azad edilməsi Zəfərin başlanğıcı, həmin torpaqdatəhlükəsiz, firavan və dayanıqlı həyatın qurulması isəZəfərin davamıdır.
Cəbrayıl Şəhəri Gününün təsis edilməsi də bu tarixiyaddaşın dövlət səviyyəsində qorunmasına xidmət edir. Bu gün yalnız keçmişdə baş vermiş hadisəni xatırlamaq üçündeyil, dövlətçilik yolunun hansı mərhələlərdən keçdiyini vəqarşıda hansı məsuliyyətlərin dayandığını dərk etmək üçünmühüm əhəmiyyət daşıyır.
Cəbrayılın tarixi bizə bir daha göstərir ki, dövlətçilik yalnızərazi anlayışı deyil. Dövlətçilik milli iradənin qorunması, suverenliyin təmin edilməsi, dövlət institutlarınınmöhkəmləndirilməsi, vətəndaşın dövlətə inamının artırılmasıvə gələcək nəsillər üçün daha təhlükəsiz və dayanıqlıölkənin formalaşdırılması prosesidir.
Bu baxımdan Cəbrayıl Şəhəri Günü həm Zəfərinqəhrəmanlarını yad etmək, həm dövlətimizin keçdiyi yoludəyərləndirmək, həm də gələcək qarşısında məsuliyyətimizixatırlamaq üçün əlamətdar gündür.
Cəbrayıl uğrunda canından keçən şəhidlərin xatirəsinə ənböyük ehtiram onların uğrunda mübarizə apardığı dəyərləriqorumaq, azad edilmiş torpaqlarda qurulan həyatı inkişafetdirmək və bu nəticələri gələcək nəsillərə etibarlı şəkildəötürməkdir.
Cəbrayılın azadlığı Azərbaycanın Zəfər salnaməsininmühüm səhifəsidir. Cəbrayılın dirçəlişi isə həmin Zəfərindövlət quruculuğu ilə tamamlanan yeni mərhələsidir.
Cəbrayıl Şəhəri Günü mübarək olsun!
Cəbrayılın azadlığı milli iradənin, dirçəlişi isə həminiradənin gələcəyə yönəlmiş dövlətçilik əzminin ifadəsidir.
Kamran Quliyev,
YAP Yasamal rayon “Moskva pr. 67” ünvanı (ADSEA) üzrə ərazi partiya təşkilatının sədr müavini.
