Son illərdə Azərbaycan Avropanınenerjitəhlükəsizliyində mühüm roloynayan ölkələrdən birinəçevrilib. Xüsusilə təbii qaz ixracı sahəsindəəldə olunannailiyyətlər AzərbaycanınAvropa bazarında stratejitərəfdaş kimimövqeyini gücləndirib. Bu günAvropaİttifaqının 10 üzv dövlətiAzərbaycandan qaz alır vəbuəməkdaşlıq həm iqtisadi, həm dəsiyasi baxımdanböyük əhəmiyyətdaşıyır.Azərbaycan qazınınAvropayanəqli əsasən Cənub QazDəhlizi vasitəsilə həyatakeçirilir. Bu layihə dünyanın ən iri enerjiinfrastrukturutəşəbbüslərindən birihesab olunur və Xəzərdənizindəyerləşən yataqlardan hasilolunan qazın Avropabazarınaçıxarılmasını təmin edir. Layihəninəsasmənbələrindən biri “Şahdəniz” yatağıdır ki, bu yataqregionun ənböyük qaz ehtiyatlarındanbirinəmalikdir.Cənub Qaz Dəhlizi birneçə əsas borukəmərindən ibarətdir. Bunlara Cənubi Qafqaz BoruKəməri, Trans-Anadolu Boru Kəməri və Trans-Adriatik Boru Kəməri daxildir. Bu kəmərlər vasitəsiləAzərbaycan qazıəvvəlcə Gürcüstan və Türkiyəyə, daha sonra isə Avropanın müxtəlifölkələrinə çatdırılır. NəticədəAzərbaycan qazı artıq Avropanınenerjixəritəsində mühüm yertutur.Hazırda Azərbaycandanqaz alanAvropa İttifaqı ölkələrinin sayı 10-a çatıb. Bu ölkələr arasında İtaliya, Yunanıstan, Bolqarıstan vəRumıniyakimi dövlətlər xüsusi yer tutur. Son illərdəenerji böhranı və alternativmənbələrə artan ehtiyacfonundadigər Avropa ölkələri də Azərbaycanqazınamaraq göstərməyə başlayıblar. Bu, Azərbaycanınetibarlı enerjitərəfdaşı kimi nüfuzunu daha da artırır.Avropa üçün Azərbaycanqazının əhəmiyyəti xüsusiləenerjitəhlükəsizliyi məsələsində özünügöstərir. Qitəölkələri enerjimənbələrinin şaxələndirilməsinəçalışırvə bu baxımdan Xəzər regionumühüm alternativ hesabolunur. Azərbaycan isə sabit siyasi mühitə vəinkişafetmiş enerji infrastrukturunamalik olduğu üçünAvropa üçünetibarlı təchizatçı kimiqəbuledilir.Azərbaycan üçün isə buəməkdaşlıq həm iqtisadigəlirlər, həmdə geosiyasi mövqeninmöhkəmlənməsibaxımındanəhəmiyyətlidir. Qaz ixracından əldəolunangəlirlər ölkə iqtisadiyyatınıninkişafına və yenilayihələrinmaliyyələşdirilməsinə imkan yaradır. Eynizamanda Avropa ilə enerjiəməkdaşlığı Azərbaycanınbeynəlxalqmünasibətlər sistemindərolunugücləndirir.Son illərdəAzərbaycan qaz ixracınınartırılmasıistiqamətində də mühüm addımlaratır. Yeniyataqların işlənməsi, mövcudinfrastrukturungenişləndirilməsi vəixrac marşrutlarınınoptimallaşdırılmasıbu siyasətin əsasistiqamətlərindəndir. Avropa ölkələri iləimzalananuzunmüddətli müqavilələrdə tərəflər arasındaəməkdaşlığındavamlı olacağınıgöstərir.Ekspertlərinfikrincə, yaxınillərdə Azərbaycandan qaz alanAvropaölkələrinin sayının daha da artması mümkündür. ÇünkiAvropaenerji keçidi dövründə həm bərpaolunan enerjimənbələrini inkişafetdirməyə, həm də sabitqaztəchizatını qorumağa çalışır. Bu prosesdə Azərbaycanmühümtərəfdaş olaraq qalır.Nəticə etibarilə, bu günAvropa İttifaqının 10 üzvölkəsinin Azərbaycandan qazalmasıölkənin enerji strategiyasının uğurunugöstərir. Bu əməkdaşlıq təkcə iqtisadideyil, həm də regional sabitlik vəenerji təhlükəsizliyi baxımındanmühüm roloynayır. AzərbaycanınAvropa ilə enerji sahəsindəqurduğutərəfdaşlıq gələcək illərdə dəgenişlənərəkdavam edəcək.
Günel Nəsibova,
Yeni Azərbaycan Partiyası,məsləhətçi
