Bəzi tarixlər sadəcə təqvimdə bir gündeyil, yaddaşa yazılmış ağrıdır. Xocalıqətliyamı həmintarixlərdəndir.Tarixiağrılı səhifələrdən ibarət olduXocalının. 1992-ci ilin 26 fevral gecəsi Xocalıtəsəvvüredilə bilməyən faciə iləüzləşdi. Yüzlərlə günahsızinsanamansız düşmən hücumuna məruzqaldı. Uşaqlar, qadınlar, yaşlılarinsanlıqdan uzaq qəddarlıqlahədəfalındı. Həmin gecə Xocalıda başverənlər təkcəbir şəhərin taleyiolmaqdan çıxıb, Azərbaycanıntarixindədərin bir iz buraxdı. Adi hərbiəməliyyatdeyildi Xocalı soyqırımı. Məqsədli şəkildə mülkiəhaliyə qarşıtörədilmiş kütləvi qətliyam idi. Həmingecə insanlıq sınağa çəkildi.
1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə başvermiş Xocalı faciəsitəkcə Azərbaycan xalqına deyil, bütüninsanlığa, bəşəriyyətə qarşı yönəlmişən ağırsoyqırım siyasətinin ən qanlısəhifələrindən biri kimitarixə yazıldı. Xocalı həqiqətlərini xatırlayıbyaşatmaqədalət və insanlıq üçün birlikolmaq deməkdir. “Xocalıya Ədalət!” demək, Xocalı qurbanlarınınxatirəsinəhörmət, gələcək nəsillərqarşısındaməsuliyyətdir. Xocalı faciəsierməni şovinist-millətçiləritərəfindənazərbaycanlılara qarşı müntəzəmolaraqhəyata keçirilən etnik təmizləməvə soyqırımsiyasətinin davamı idi. Həmin dövrdə NaxçıvanMuxtarRespublikası Ali Məclisinin Sədrivəzifəsindəişləyən Ümummilli LiderHeydər Əliyev ilk dəfəNaxçıvandaXocalı soyqırımı haqqında xüsusibəyanatvermiş, faciəni törədənlərinməsuliyyətə cəlbolunmasını qətişəkildə tələb etmişdir. Ermənitəcavüzünün qarşısının alınmasıməqsədilə təcilitədbirlər görülməsiüçün BMT Təhlükəsizlik Şurasınayazılımüraciət etmişdir.
Daha sonra Ümummilli LiderHeydər Əliyevintəşəbbüsü ilə hər il 26 fevral “Xocalı soyqırımı günü” kimi yadolunmasına qərar verildi. Beynəlxalqtəşkilatlara Xocalıhəqiqətlərinin çatdırılması, Xocalısoyqırımına ilk dəfə siyasiqiymət verilməsi Ulu ÖndərHeydərƏliyevin adı ilə bağlıdır.
Xocalı soyqırımı ilə bağlı tarixifaktlar barədəbeynəlxalq ictimaiyyətindolğun şəkildəməlumatlandırılmasındaHeydər Əliyev Fondununvitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsüiləyaradılmış “Xocalıya ədalət!” beynəlxalqkampaniyasının xüsusiəhəmiyyəti vardır. Bukampaniya Xocalıhəqiqətlərinin dünyayaçatdırılmasıüçün bir platformayaçevrildi. “Xocalıya Ədalət!” kampaniyasının məqsədi Xocalısoyqırımı barədəbeynəlxalqictimaiyyətin məlumatlılığını artırmaq, Xocalı qurbanlarını xatırlamaq və bufaciəninunudulmamasını təminetməkdir.
İllər keçdi. Azərbaycan xalqıədalətin bərpaolunacağına inamını heçvaxt itirmədi. 2020-ci ildə 44 günlükVətən müharibəsində qazanılan tarixiQələbəbu inamın nəticəsi oldu.
Azərbaycan RespublikasınınPrezidenti, MüzəffərAli Baş Komandanİlham Əliyevin qətiyyətli rəhbərliyivəRəşadətli Ordumuzun qəhrəmanlığınəticəsində 44 günlük Vətənmüharibəsində Xocalıqurbanlarınınqisası alındı. İşğala sonqoyuldu, ölkənin ərazibütövlüyü bərpaedildi.
Xocalı şəhəri 2023-cü ilinsentyabrındaAzərbaycan OrdusununQarabağda keçirdiyi lokalxarakterliantiterror tədbirlərinəticəsindəseparatçılardan təmizləndi. AzərbaycanRespublikasının Prezidenticənab İlham Əliyev 2023-cü il 15 oktyabrda Xocalı şəhərindəAzərbaycanRespublikasının DövlətBayrağını ucaltdı. XocalıdaAzərbaycanBayrağının dalğalanması Xocalıfaciəsiqurbanlarının qanının yerdəqalmadığını bir daha bütündünyayaçatdırdı. Bu gün Xocalı qurbanlarınınruhuşaddır.
Azərbaycan RespublikasınınPrezidenti cənabİlham ƏliyevinXankəndi, Xocalı və işğaldanazadedilmiş torpaqlarda DövlətBayrağını ucaltması tarixiqələbənin vəsuverenliyin rəmzi olaraq tanındı. Bu, ölkənin 30 il davam edən işğaldansonra öz ərazibütövlüyünü bərpaetməsini, azərbaycanlıların qələbəvəqürur hissini simvolizə edən an olaraqtarixə yazıldı.
Dünya ictimaiyyəti də bu tarixiaddıma özreaksiyasını bildirdi. XüsusiləXocalı aeroportundaAzərbaycanınDövlət BayrağınınucaldılmasıAzərbaycanın suverenliyi vəregiondakı dəyişikliklərədoğru addımkimi dəyərləndirildi.
Azərbaycan RespublikasınınPrezidenti cənabİlham Əliyevinişğaldan azad olunmuş torpaqlarahərbir səfəri, Qarabağın bərpası vəgələcək inkişafı üçünhədəflənənstrateji addımların bir hissəsidir. Həyatakeçirilən infrastruktur layihələri, sosial obyektlərintikintisi, tarixi-mədəniirsin qorunması və gələcəknəsillərəötürülməsi istiqamətində görülən işlər, bölgənin gələcək inkişafının təməliniqoymaqlayanaşı, həm də beynəlxalqaləmdə Azərbaycandövlətinin gücünüvə sülhsevər siyasətini nümayişetdirir. Eyni zamanda Qarabağın gələcəyinidaha güclüvə dayanıqlı etməkbaxımından böyük əhəmiyyət kəsbedir.
Ölkə başçısının işğaldan azadedilmiş torpaqlarahər bir səfəriQarabağın gələcək inkişafınayönəlmişstrateji siyasətin tərkibhissəsidir. Qarabağın dahagüclü vədayanıqlı gələcəyi məhz bu ardıcılvəməqsədyönlü siyasət üzərindəqurulur.
Bu proses təkcə quruculuq deyil, həmçinin Azərbaycanın gücünü, suverenliyini və sülhəəsaslanansiyasətini nümayiş etdirənmühümmərhələdir.
Bu gün Xocalı yalnız faciə iləxatırlanmır. Xocalının adı bərpaolunmuş ədalət və qazanılmışQələbəilə birlikdə çəkilir. Xocalıda dalğalananbayraq– susmayan yaddaşın, sınmayaniradənin və qazanılmışQələbəninifadəsidir.
Məhsəti Məmmədova,
YAP Yasamal rayon “H.B.Zərdabi pr.59”(4 nömrəli Uşaq-Gənclər İnkişaf Mərkəzi)ünvanı üzrə ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
